Kazomorfiny, czyli dlaczego tak trudno jest nam zrezygnować z sera

Rozmawiając z weganami często porusza się kwestię przejścia z diety wegetariańskiej na całkowicie roślinną. U większości osób nastąpiło to stopniowo – najpierw zdecydowały się one na odstawienie mięsa, a dopiero później na resztę produktów odzwierzęcych. Pytani o największą trudność w eliminacji produktów mlecznych, jaj, czy miodu, wskazują na nabiał. Dlaczego to właśnie z serami i jogurtami jest najciężej się rozstać?
Odpowiedzią na to pytanie są fragmenty białek nazywane kazomorfinami.  Pochodzą one z procesu trawienia białka mleka – kazeiny, i wykazują działanie opioidowe. Opioidy należą do najstarszych znanych leków na świecie, a uzależnienie może rozwinąć się podczas ciągłego podawania produktów zawierających grupę tych substancji [1].

Dlaczego akurat nabiał?

Aby wyprodukować 1 kilogram sera, potrzeba 10 kilogramów mleka. Ponieważ proces przekształcania mleka w ser polega między innymi na usunięciu większości wody, po takim procesie pozostaje skoncentrowana kazeina i tłuszcz. Tak więc skoncentrowane produkty mleczne, takie jak ser, mają szczególnie wysoki poziom opiatów [2]. Podczas trawienia głównych składników kazeiny może dojść do uwolnienia 24-65 mg peptydów opioidowych [3]. Istnieją dowody wskazujące, że bioaktywne peptydy pochodzące z mleka mogą być wchłaniane i przechodzić do krwiobiegu w postaci niezmienionej, przez co wpływać na funkcje fizjologiczne organizmu [4]. Ponieważ kazeina rozkłada się w żołądku produkując peptyd kazomorfinę, działa jako uwalniacz (stymulator) histaminy, co jest również powodem, dla którego tak wielu ludzi ma alergię na produkty mleczne [5]

Dlaczego w mleku znajdują się uzależniające opiaty?

Nic w przyrodzie nie dzieje się bez powodu. Dr Neal Barnard, założyciel i przewodniczący Komitetu Lekarzy ds. Odpowiedzialnej Medycyny (PCRM) wyjaśnia: "Okazuje się, że opiaty z mleka matki wywołują uspokajający wpływ na niemowlę i w rzeczywistości mogą być odpowiedzialne za wzmacnianie więzi pomiędzy matką a dzieckiem [6].”

Wykazano, że wiele fragmentów białek mleka zachowuje się jak receptory opioidowe, zdolne do działania  w organizmie zarówno dorosłego człowieka, jak i noworodka. Wykazano także, że kilka syntetycznych pochodnych beta-kazomorfiny, było używanych jako standardowe narzędzia w badaniach nad opioidami [7].

Czy jesteśmy skazani na mleko?

Odpowiedź na to pytanie można znaleźć w badaniu przeprowadzonym na ponad osiemdziesięciu szczurach. Samce tego gatunku zostały przetestowane w celu określenia ich preferencji dla jednego z dwóch charakterystycznych miejsc w przestrzeni doświadczalnej. Po wstępnym określeniu preferencji miejsca, szczury przydzielono do grup. Pierwszej grupie podano kazomorfinę, drugiej standardową dawkę morfiny, a ostatniej substancję niezawierającą opiatów. Następnie szczury badano pod kątem preferencji miejscowych po podaniu wyżej wymienionych substancji. Nie pojawiły się żadne dowody wskazujące, że wstrzyknięcie beta-kazomorfiny warunkowało preferencję miejsca, ale dowody wskazały jednoznacznie, że morfina powodowała takie zachowanie. Wynik badania sugeruje, iż podawana systematycznie kazomorfina ma bardzo ograniczone właściwości, w stosunku do właściwości morfiny. Spożycie produktów mlecznych zawierających beta-kazomorfinę nie może stać się przedmiotem uzależnienia tak wysokiego, jak przy podaniu morfiny [8].

Jak wykazuje badanie, spożywanie mleka nie jest równe podaniu morfiny. Mówienie więc, że jest się uzależnionym od nabiału ma sens, jednak substancja uzależniająca jaką jest kazomorfina nie ma tak silnego działania, by nie poradzić sobie samemu z odstawieniem serów, jogurtów czy napojów mlecznych. Wystarczą wegańskie zamienniki, świadomość szkodliwości mleka oraz obserwacja własnego organizmu.

 

 

Bibliografia:

  1. Krajnik M., Żylicz Z., Mechanisms of analgesic effect of opioids, Katedra i Zakład Opieki Paliatywnej, Bydgoszcz, 2003.
  2. AK. Enjapoori, S. Kukuljan,  In vivo endogenous proteolysisyielding beta-caseinderived bioactive beta-casomorphin peptides in human breast milk for infant nutrition, 2018.

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/30199719 

  1. Review of the potential health impact of β-casomorphins and related peptides
    https://www.efsa.europa.eu/en/efsajournal/pub/rn-231
    4. Clare D. A., Swaisgood H. E.: Bioactive milk peptides: A prospectus. J. Dairy Sci. 2000, 83, 1187-1195
    https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/10877382
    5. Sienkiewicz-Szłapka E., Jarmołowska B., Krawczuk S., Kostyra E., Kostyra H., Bielikowicz K.: Transport of bovine milk-derived peptides across a Caco-2 monolayer. Int. Dairy J. 2009, 19, 252-257
    https://www.cabdirect.org/cabdirect/abstract/20093108899
    6. A naturally occurring opioid peptide from cow's milk, beta-casomorphine-7, is a direct histamine releaser in man
    https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/1374738
    7. Review of the potential health impact of β-casomorphins and related peptides
    https://www.efsa.europa.eu/en/efsajournal/pub/rn-231
    8. An Assessment of the Addiction Potential of the Opioid Associated with Milk
    https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/8169274
    https://www.journalofdairyscience.org/article/S0022-0302(94)76998-8/pdf

 

Korzystając z naszej strony, wyrażasz zgodę na wykorzystywanie przez nas plików cookies . Zaktualizowaliśmy naszą politykę przetwarzania danych osobowych (RODO). Więcej o samym RODO dowiesz się tutaj.