Zespół Przewlekłego Zmęczenia: czy za pomocą diety możemy mu przeciwdziałać?

Zespół Przewlekłego Zmęczenia (Chronic Fatigue Syndrome, w skrócie CFS) to dolegliwość charakteryzująca się przede wszystkim nieustannym i nieuzasadnionym poczuciem zmęczenia,  a ponadto zaburzeniami snu i niemożliwością odpoczynku w jego trakcie, zaburzeniem funkcji poznawczych oraz objawami podobnymi do przeziębienia i grypy, takimi jak powiększone węzły chłonne, ból gardła czy bóle mięśniowe. Osoby dotknięte tym zespołem mają ograniczoną zdolność wykonywania codziennych obowiązków, co w efekcie prowadzi do pogorszenia jakości życia zawodowego i prywatnego. Nie istnieją jasne kryteria, które pozwalałyby na jednoznaczne diagnozowanie tego zespołu, jednak podstawowym założeniem jest występowanie wyżej wymienionych objawów przez minimum 6 miesięcy.

CFS dwukrotnie częściej dotyka kobiet, zwykle po 20 i 30 roku życia i może trwać nawet 10 lat. Zespół ten jest diagnozowany najczęściej u ambitnych i aktywnych zawodowo osób rasy białej, dlatego też często określa się go jako „yuppie flu”, choć jest to raczej pejoratywne określenie tej, bądź co bądź, realnej choroby. W Polsce CFS jest rzadko diagnozowany przez lekarzy. Sam termin CFS został zdefiniowany po raz pierwszy jako choroba w roku 1988 przez Centrum Kontroli Chorób – Centers for Disease Control, jednak do dziś nie wiadomo co jest przyczyną tej choroby. Przypuszcza się, że u przyczyn CFS mogą leżeć czynniki genetyczne, psychologiczne, styl życia, zaburzenia hormonalne lub zakażenia wirusowe, a obecnie podejrzewa się także, że przyczyną mogą być zaburzenia funkcjonowania układu nerwowego. CFS określa się też czasem jako Zespół Przewlekłego Zmęczenia Immunologicznego, jako iż u niektórych pacjentów cierpiących z powodu tego zespołu występowały również różnego rodzaju alergie i nietolerancje, zarówno na żywność, jak i na metale czy pyłki. Ze względu na dużą rozbieżność w prawdopodobnych przyczynach występowania CFS nie ma też jednego, jasnego schematu postępowania leczniczego. Obecnie w celu leczenia CFS stosuje się środki farmakologiczne: antydepresanty, leki przeciwhistaminowe, terapie behawioralne lub zaleca się wysiłek fizyczny, który daje pozytywne wyniki ze względu na polepszenie ogólnego stanu chorego i jego samopoczucie.

Ze względu na złożoność zagadnienia i wiele niejasności dotyczących przyczyn choroby ciężko określić, na ile pomocna byłaby w tym przypadku dietoterapia. Zmiana nawyków żywieniowych nie należy do podstawowych zaleceń w leczeniu CFS, biorąc jednak pod uwagę, że choroba ta może być choć po części wywoływana złym stylem życia, można założyć, że zdrowe odżywianie może być jednym z elementów prewencji lub nawet leczenia Zespołu Przewlekłego Zmęczenia. W diecie takiej powinno się zwrócić szczególną uwagę na dostarczanie organizmowi witamin z grupy B, które są szczególnie ważne dla funkcjonowania układu nerwowego, łagodzą napięcia, stres, poprawiają koncentrację i zdolności intelektualne, a także także zadbać o prawidłową podaż magnezu, który redukuje uczucie zmęczenia, stres i poprawia jakość snu. Chcąc zadbać o swoje ciało, a także umysł warto włączyć do swojej diety produkty bogate w antyoksydanty, zwłaszcza owoce i warzywa o intensywnym kolorze (buraki, pomidory, owoce jagodowe), kakao, kurkumę czy zieloną herbatę, rezygnując jednocześnie z żywności wysokoprzetworzonej, bogatej w cukier i kwasy tłuszczowe nasycone czy produkty pochodzenia zwierzęcego (masło, śmietana, tłuste mięso). Nie bez znaczenia będzie też regularny sport, który w umiarkowanym natężeniu jest zalecany osobom cierpiącym na CFS, a także rezygnacja z używek.

Jako jedną z możliwych przyczyn Zespołu Przewlekłego Zmęczenia wymienia się zaburzenia immunologiczne wywołane nietolerancjami pokarmowymi, dlatego warto wykonać test nietolerancji pokarmowych jeśli zauważymy u siebie niepokojące objawy, takie jak zmęczenie, problemy skórne, problemy trawienne, problemy ze snem, bóle stawów, zaburzenia nastroju, nadmierna masa ciała lub zatrzymanie wody w organizmie i obrzęki.

 

Bibliografia:

[1] Bawa S., Gajewska D., Czy dieta może poprawić nastrój?, Wykład wygłoszony w ramach „Wszechnicy Żywieniowej w SGGW” w dn.21 lutego 2007 r.

[2] Bitner A., Klawe J. J., Zalewski P., Tafil-Klawe M., Etiologia zespołu przewlekłego zmęczenia z uwzględnieniem zaburzeń funkcjonowania autonomicznego układu nerwowego, Probl Hig Epidemiol 2013, 94(1): 6-8

[3] Glibowski P., Misztal A., WPŁYW DIETY NA SAMOPOCZUCIE PSYCHICZNE, BROMAT. CHEM. TOKSYKOL. – XLIX, 2016, 1, str. 1 – 9

[4] Kopacz T., Zespół przewlekłego zmęczenia jako problem terapeutyczny, Sztuka leczenia 2014, nr 3-4 str. 45-54

[5] Kurowski M., Kuna P., Zespół przewlekłego zmęczenia, Alergia Astma Immunologia, 1997, 2(4), 223-228

[6] Sokołowski Ł., Ukleja-Sokołowska N., Kozakiewicz M., Zalewski P., Immunologiczne podłoże zespołu przewlekłego zmęczenia, Alergia Astma Immunologia 2016, 21 (4): 000-000

 

Korzystając z naszej strony, wyrażasz zgodę na wykorzystywanie przez nas plików cookies . Zaktualizowaliśmy naszą politykę przetwarzania danych osobowych (RODO). Więcej o samym RODO dowiesz się tutaj.