Wpływ diety na występowanie migreny

Czy migrena, to tylko ból głowy?

Migrena to przede wszystkim nawracający, zwykle jednostronny, pulsujący ból głowy, ale też towarzyszące mu objawy jak nudności lub wymioty, a także światłowstręt czy fonofobia. W dużej mierze za ich występowanie odpowiedzialne są geny. Jednak jak w przypadku większości tego typu schorzeń musi wystąpić czynnik zewnętrzny, który łagodzi bądź nasila dolegliwości.

Co nasila, co pomaga?

Otyłość a migrena

Z patofizjologicznego punktu widzenia zarówno migrena jak i otyłość związane są z podwyższonymi markerami stanu zapalnego. Tkanka tłuszczowa ma zdolność wytwarzania cytokin i adipocytokin, które są  również zaangażowane w powstawanie migreny. U tych osób występują także inne czynniki, mogące mieć wpływ na powstawanie migreny. Dlatego nadmierna masa ciała może korelować z częstością występowania migreny [1]. Należy zatem wprowadzić ograniczenie kaloryczne, ale niezbyt drastyczne. Bardzo niska podaż energii (w tym stosowanie głodówek) szczególnie w pierwszych dniach stosowania diety może nasilać bóle migrenowe [2].

Tłuszcze

Podobnie jak w przypadku wielu schorzeń na tle zapalnym bardzo istotną rolę odgrywa obecność w pożywieniu  odpowiednich kwasów tłuszczowych i ich wzajemny stosunek. Kluczowe będą tu kwasy omega-6 i omega-3. Tych pierwszych zwykle jest w naszej diecie zdecydowanie za dużo w stosunku do omega-3. Nadmierna podaż n-6 może wzmagać procesy zapalne, zaś kwasy n-3 łagodzić. Kwasy tłuszczowe omega-3 mają działanie antynocyceptywne (łagodzące ból). W jednym badaniu interwencja polegała na zwiększeniu udziału kwasów omega-3 i zmniejszeniu omega-6 w diecie ochotników, co łagodziło ból głowy [3].

W celu profilaktyki, należy zatem zadbać o obecność takich produktów jak: świeżo zmielone siemię lniane, olej lniany, orzechy włoskie, nasiona chia. Warto zadbać o prawidłowe przechowywanie tych produktów, bo kwasy omega-3 są wrażliwe na działanie światła, powietrza, temperatury i czas przechowywania. W niektórych przypadkach warto też zastosować suplementację kwasami omega-3.

Witaminy

Istnieje przesłanka, że kwas foliowy i witaminy z grupy B (B6 i B12) mogą mieć związek z występowaniem objawów migreny. Wiąże się to z ich wpływem na obniżenie poziomu homocysteiny [4]. Warto zatem zadbać, aby nasza dieta obfitowała w zielone warzywa liściaste, a także produkty pełnoziarniste, orzechy i nasiona roślin strączkowych (ostatnie 3 grupy są bogate w magnez, który też może być pomocny). W przypadku wegan należy pamiętać o suplementacji witaminy B12.

Imbir

Wykazano, że suplementy na bazie imbiru wyraźnie wpływały na złagodzenie objawów migrenowych [5]. Warto zatem zadbać, aby ten cenny korzeń był obecny w naszej diecie. Ponadto imbir może pomóc w tłumieniu nudności występujących w trakcie migreny.

Potencjalnie szkodliwe produkty?

Istnieje grupa składników, które mogą nasilać bóle migrenowe. Zaliczamy do nich: kofeinę, kakao, aspartam, ser, cytrusy i azotyny, co wykazało badanie z udziałem dzieci [6]. Niekoniecznie jednak muszą one na każdego w ten sam sposób działać [7]. Warto też zaznaczyć, że składniki te najczęściej występują w żywności przetworzonej, należy zatem zadbać, aby jak najrzadziej po nią sięgać (albo wcale).

Alkohol

Jak samemu można się domyśleć (ale ma to też poparcie naukowe), picie alkoholu oczywiście nasila ból głowy, a także objawy migrenowe w tym aurę migrenową (grupa symptomów wzrokowych i neurologicznych) [8].

Dieta eliminacyjna

Jeżeli żadne z powyższych zaleceń nie przynosi pożądanych efektów, warto spróbować diety eliminacyjnej w oparciu o testy IgG-zależne. Istnieje badanie [9], że dieta z eliminacją produktów, które wyszły pacjentowi w wspomnianym teście na alergie pokarmowe, może zmniejszyć liczbę napadów migrenowych i złagodzić jej objawy. Niestety jednak są to testy dość kosztowne. Ponadto eliminacje warto wprowadzić po konsultacji z dietetykiem, gdyż nieodpowiednio skomponowana dieta eliminacyjna, może spowodować niedobory pokarmowe. Jeżeli nie chcemy wydawać pieniędzy na sam test (tym bardziej, że nie wszystkie badania są zgodne co do skuteczności tej metody) [10], warto, najlepiej pod nadzorem dietetyka,  prowadzić dzienniczek żywieniowy i odnotowywać po których produktach wyraźnie odczuwamy gorsze samopoczucie. 

Nie tylko dieta

Istnieją inne czynniki środowiskowe poza dietą, które mają wpływ na profilaktykę różnorodnych schorzeń, w tym na występowanie migreny. Do owych czynników należy m. i. aktywność fizyczna. Jeżeli ją zastosujemy, istnieje mniejsze ryzyko wystąpienia napadów migrenowych [11]. Na pojawienie się migreny wpływa też zbyt mała ilość melatoniny (hormon odpowiedzialny za sen i czuwanie), której produkcję zaburza np. światło w pokoju podczas snu [12]. Ponadto ważnym aspektem jest psychika pacjenta. W jednym z badań wykazano pozytywny wpływ empatycznego podejścia lekarza na częstość i nasilenie bólów migrenowych u pacjentów [13]. Otaczajmy się zatem miłymi ludźmi, a być może przyniesie to skutek w walce z migreną. :)

Na koniec jeszcze z własnego doświadczenia dodamy, że picie odpowiedniej ilości wody, pomaga złagodzić ból głowy. :)

 

 

 

Bibliografia

1.       A. Verrotti, S. Agostinelli, C. D'Egidio, i wsp.: Impact of a weight loss program on migraine in obese adolescents. European Journal of Neurology. 29 May 2012

2.       C. Finocchi, G. Sivori: Food as trigger and aggravating factor of migraine. Neurological Sciences; May 2012, Volume 33, Supplement 1, pp 77–80

3.       Christopher E. Ramsden,a,b, Keturah R. Faurot i WSP.:  Daisy Zamora,Targeted alteration of dietary n-3 and n-6 fatty acids for the treatment of chronic headaches: A randomized trial. Pain. 2013 Nov; 154(11): 10.1016/j.pain.2013.07.028

4.        O. Sadeghi, Z. Maghsoudi, G. Askari i WSP.:Association between serum levels of homocysteine with characteristics of migraine attacks in migraine with aura. J Res Med Sci. 2014 Nov; 19(11): 1041–1045.

5.       M. Maghbooli, F. Golipour i wsp.: Comparison Between the Efficacy of Ginger and Sumatriptan in the Ablative Treatment of the Common Migraine. Phytotheraphy Research, 9 May 2013

6.       Effect of exclusion of frequently consumed dietary triggers in a cohort of children with chronic primary headache.Nutrition and Health, March 2017

7.       Lippi G, Mattiuzzi C, Cervellin G: Chocolate and migraine: the history of an ambiguous

8.        Davis-Martin RE, Polk AN, Smitherman TA: Alcohol Use as a Comorbidity and Precipitant of Primary Headache: Review and Meta-analysis. Curr Pain Headache Rep. 2017 Aug 26;21(10):42

9.       IgG-Based Elimination Diet in Migraine Plus Irritable Bowel Syndrome

10.    N. Mitchell,  C. E Hewitt, S. Jayakody i wsp.Randomised controlled trial of food elimination diet based on IgG antibodies for the prevention of migraine like headaches. Nutr J. 2011; 10: 85.

11.    C. H Overath, S. Darabaneanu, M. C Evers i wsp.: Does an aerobic endurance programme have an influence on information processing in migraineurs. J Headache Pain. 2014; 15(1): 11

12.    Anna Zduńska, Jan Kochanowski: Rola melatoniny w patofizjologii i terapii migreny. Aktualn Neurol 2012, 12 (1), p. 50-56

13.    Hatim S. Attar, Srinath Chandramani: Impact of physician empathy on migraine disability and migraineur compliance. Ann Indian Acad Neurol. 2012 Aug; 15(Suppl 1): S89–S94.